Odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe małżonka

Zasadą jest, że podatnik odpowiada całym swoim majątkiem za wynikające ze zobowiązań podatkowych podatki. Wyjątki od tej reguły dotyczą m.in. małżonków.

 

Odpowiedzialność w czasie trwania małżeństwa:

W przypadku osób pozosta­jących w związku małżeńskim odpowiedzialność ta obejmuje majątek odrębny podatnika oraz majątek wspólny podatnika i jego małżonka (wg art. 29 Ordynacji podatkowej). Małżonkowie mogą przez umowę zawartą w formie aktu notarialne­go wspólność ustawową rozszerzyć lub ograniczyć albo ustanowić roz­dzielność majątkową lub rozdziel­ność majątkową z wyrównaniem dorobków (umowa majątkowa). Umowa taka może poprzedzać za­warcie małżeństwa. Nie można jed­nak przez umowę majątkową mał­żeńską rozszerzyć wspólności na:

1. przedmioty majątkowe, które przypadną małżonkowi z tytu­łu dziedziczenia, zapisu lub da­rowizny,

2. prawa majątkowe, które wyni­kają ze wspólności łącznej pod­legającej odrębnym przepisom,

3. prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie,

4. wierzytelności z tytułu odszko­dowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdro­wia, o ile nie wchodzą one do wspólności ustawowej, jak rów­nież wierzytelności z tytułu za­dośćuczynienia za doznaną krzywdę,

5. niewymagalne jeszcze wierzy­telności o wynagrodzenie za pracę lub z tytułu innej dzia­łalności zarobkowej każdego z małżonków.

Skutki prawne ograniczenia, zniesienia, wyłączenia lub ustania wspólności majątkowej nie odno­szą się do zobowiązań podatko­wych powstałych przed dniem:

1. zawarcia umowy o ogranicze­niu lub wyłączeniu ustawowej wspólności majątkowej;

2. zniesienia wspólności mająt­kowej prawomocnym orze­czeniem sądu; Z ważnych powodów każdy z małżonków może bowiem żądać zniesienia przez sąd wspólności majątko­wej – ustawowej bądź umow­nej, a wspólność majątkowa ustaje z dniem oznaczonym w wyroku, który ją zno­si. Wspólność majątkowa jest więc znoszona na gruncie Or­dynacji podatkowej od dnia wskazanego w prawomocnym orzeczeniu znoszącym wspól­ność majątkową. Jeśli zatem w orzeczeniu znoszącym wspólność majątkową wskaza­na zostanie data tego zniesie­nia, to ta właśnie data będzie miała znaczenie, o ile wyrok ten stanie się wyrokiem prawo­mocnym.

3. ustania wspólności majątko­wej w przypadku ubezwłasno­wolnienia małżonka;

4. uprawomocnienia się orze­czenia sądu o separacji.

Powyższe zasady odpowiedzialno­ści dotyczą również odpowiednio płatnika oraz inkasenta.

 

Po określonych wyżej terminach wyłączenia odpowiedzialności mał­żonka za zobowiązania podatko­we podatnika małżonek podatni­ka może ponosić odpowiedzialność (całym swoim majątkiem) jedynie jako osoba trzecia – np. jako czło­nek rodziny prowadzącego działal­ność gospodarczą (wg art. 111 Or­dynacji podatkowej), a warunkiem tej odpowiedzialności jest współ­działanie z podatnikiem przy wy­konywaniu przez niego działalności gospodarczej (w rozumieniu art. 3 pkt 9) bądź jako rozwiedziony mał­żonek.

 

Odpowiedzialność po rozwodzie:

Rozwiedziony małżonek podat­nika odpowiada całym swoim ma­jątkiem solidarnie z byłym mał­żonkiem za zaległości podatko­we z tytułu zobowiązań podatko­wych powstałych w czasie trwania wspólności majątkowej, jednakże tylko do wysokości wartości przy­padającego mu udziału w majątku wspólnym (wg art. 110 Ordynacji podatkowej).

Solidarna odpowiedzialność ozna­cza, że wierzyciel może żądać ca­łości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich bądź od każdego z osobna, zaś zaspokojenie wierzy­ciela przez któregokolwiek z dłuż­ników zwalnia pozostałych. Wszy­scy solidarni dłużnicy są zobowią­zani aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela.

Odpowiedzialność ta nie obejmu­je jednak:

1. nie pobranych należności oraz pobranych podatków, a nie wpłaconych, przez płatników lub inkasentów;

2. odsetek za zwłokę oraz kosz­tów egzekucyjnych powstałych po dniu uprawomocnienia się orzeczenia o rozwodzie.

 

Te same reguły dotyczą odpo­wiednio przypadków unieważ­nienia małżeństwa oraz separacji. Orzeczenia rozwodu małżeństwa, jego unieważnienia bądź separa­cji nie powodują więc, co do zasady, ustania odpowiedzialności jedne­go z małżonków za zaległości po­datkowe drugiego z nich, lecz od­powiedzialność ta ogranicza się do zaległości podatkowych powstałych w czasie trwania wspólności mająt­kowej i to z ograniczeniem wartościowym.

Copyright © 2010 Forum Doradców Podatkowych   •   Wszelkie prawa zastrzeżone
designed by wyzga.com

Polecamy: Biuro rachunkowe Kraków   •   Księgowość online   •   Doradztwo podatkowe Kraków