Warto okazać czynny żal

Omawiając na przykładzie. Bo­dajże najczęstszym przewinieniem podatników jest złożenie deklara­cji lub zeznania podatkowego po terminie. Dotyczy to przykładowo zeznania dla celów podatku od spadków i darowizn, deklaracji w sprawie podatku od czynno­ści cywilnoprawnych czy zezna­nia rocznego w podatku dochodo­wym od osób fizycznych (tzw. PIT). W takich sytuacjach urzędnik w urzędzie skarbowym przyjmują­cy po terminie taki dokument czę­sto automatycznie sporządza wnio­sek o ukaranie takiej osoby i najczę­ściej osoba taka jest karana man­datem karnym. Oczywiście podat­nik może się bronić, próbując wy­kazać brak winy w swoim opóźnie­niu, ale, po pierwsze, czasami brak winy trudno w sposób racjonalny wykazać, a po drugie, często po pro­stu wina jest. W takiej sytuacji wy­starczyłoby natomiast, aby podat­nik, składając dokument po termi­nie, złożył razem z nim tzw. czyn­ny żal. Czynny żal powinien być złożony na piśmie albo przekazany ustnie do protokołu, a dla celów do­wodowych składający powinien po­siadać potwierdzenie jego złożenia w urzędzie (np. uzyskać potwier­dzenie złożenia na kopii pisma).

Cóż się kryje pod tajemniczym określeniem „czynny żal”? Jest to po prostu zawiadomienie (tzw. sa­modenuncjacja) dokonane przez samego sprawcę do organu powoła­nego do ścigania (np. urzędu skar­bowego) o popełnieniu przestęp­stwa skarbowego lub wykrocze­nia skarbowego, ujawniające istot­ne okoliczności czynu, w szczegól­ności osoby współdziałające w jego popełnieniu. Należy zatem napisać krótkie pismo, stwierdzające przy­kładowo, że „ja niżej podpisany X zawiadamiam, że nie złożyłem okre­ślonej deklaracji/zeznania w termi­nie i czynię to dopiero w dniu dzi­siejszym”. Można podać też moty­wy dlaczego to uchybienie nastą­piło (np. brak świadomości co do złożenia dokumentu w określonym terminie, zapomnienie, natłok in­nych zadań). Na ogół nie ma osób współdziałających w popełnieniu czynu przez podatnika, więc moż­na to również zaznaczyć w piśmie.

 

Należy przy tym zastrzec, że czyn­ny żal jest bezskuteczny, jeśli zo­stał złożony w czasie, kiedy organ miał już wyraźnie udokumentowa­ną wiadomość o popełnieniu prze­stępstwa skarbowego lub wykro­czenia skarbowego. Zatem przykła­dowo, jeżeli złożymy po terminie w pierwszej kolejności zaległą de­klarację, a czynny żal złożony zo­stanie w dniu kolejnym, to nie od­niesie on zamierzonego skutku w postaci uwolnienia od kary, gdyż organ już dzień wcześniej – w mo­mencie złożenia deklaracji – miał wyraźnie udokumentowaną wia­domość o popełnieniu czynu. Po­szczególne paragrafy art. 16 Ko­deksu karnego skarbowego, regulu­jące właśnie kwestię czynnego żalu, przewidują jeszcze dalsze warunki skuteczności czynnego żalu. Należy w szczególności wskazać, iż czynny żal jest skuteczny, o ile w terminie wyznaczonym przez uprawniony organ postępowania przygotowaw­czego uiszczono w całości wyma­galną należność publicznoprawną uszczuploną popełnionym czynem zabronionym. Z dobrodziejstwa czynnego żalu nie mogą skorzystać niektórzy sprawcy, m.in. sprawca, który kierował wykonaniem ujaw­nionego czynu zabronionego albo wykorzystując uzależnienie innej osoby od siebie, polecił jej wykona­nie ujawnionego czynu zabronio­nego, bądź zorganizował grupę lub związek mający na celu popełnienie przestępstwa skarbowego.

 

Zatem czynny żal to nic więcej jak krótkie pismo, w łatwy sposób po­zwalające – o ile jest prawidłowo złożone – zaoszczędzić na manda­cie karnym (a czasami nawet wię­cej). W przypadku problemów ze sporządzeniem takiego pisma albo przy skomplikowanym charakterze przestępstwa skarbowego lub wy­kroczenia skarbowego na pewno jednak lepiej jest skorzystać z po­mocy doradcy podatkowego, który oceni zasadność i celowość wnosze­nia takiego pisma, a także pomoże w jego sformułowaniu. Raczej przy tym nie podpisze tego dokumen­tu jako pełnomocnik, gdyż jest to oświadczenie sprawcy czynu i jako takie musi być dokonane przez nie­go, a nie przez pełnomocnika. Gdy­by dokument mający być czynnym żalem podpisała inna osoba niż sprawca (np. właśnie pełnomoc­nik, małżonek, pracownik w firmie nieodpowiedzialny za popełnienie czynu), to taki dokument mógłby zostać potraktowany nie jako czyn­ny żal, ale jako doniesienie o po­pełnieniu przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego.

Piotr Geliński

Copyright © 2010 Forum Doradców Podatkowych   •   Wszelkie prawa zastrzeżone
designed by wyzga.com

Polecamy: Biuro rachunkowe Kraków   •   Księgowość online   •   Doradztwo podatkowe Kraków