Cienka kapitalizacja nie taka straszna

W przypadku podatników działających w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością częstą koniecznością jest dofinansowanie spółki przez jej udziałowców. Najszybszym, a także najtańszym (choćby z uwagi na brak podatku od czynności cywilnoprawnych) sposobem jest udzielenie spółce pożyczki przez jej udziałowców.

 

Pożyczki takie nie zawsze są jed­nak korzystne, a to z uwagi na ograniczenia dotyczące możliwo­ści zaliczania odsetek od takich pożyczek do kosztów podatko­wych (ograniczenia dotyczące tzw. cienkiej kapitalizacji). Prze­pisy dotyczące cienkiej kapitali­zacji są jednak bardzo niedopra­cowane, a ponieważ finansowanie spółek pożyczkami od wspólni­ków jest powszechnym sposobem finansowania działalności spółek, podatnicy wykorzystują te niedo­skonałości.

 

Ograniczenia związane z tzw. cienką kapitalizacją przewi­dziane są w art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych1. Jak wynika z tych przepisów, ograniczenia zalicza­nia odsetek do kosztów podatko­wych dotyczą możliwości zalicza­nia do kosztów uzyskania przycho­dów odsetek od pożyczek udzielo­nych spółce przez wspólnika bądź wspólników posiadających co naj­mniej 25% udziałów w kapitale zakładowym spółki – pożyczko­biorcy, a także przez spółkę posia­dającą tego samego wspólnika co spółka – pożyczkobiorca, tj. przez spółkę „siostrę”, jeśli wspólnik ten posiada co najmniej 25% udzia­łów w kapitale zakładowym obu spółek. Ograniczenie możliwo­ści zaliczenia odsetek od pożyczek do kosztów uzyskania przychodów wystąpi w przypadku, gdy wartość zadłużenia spółki – pożyczkobiorcy wobec wskazanych wyżej podmio­tów przekroczy (na dzień zapłaty odsetek) trzykrotność wartości jej kapitału zakładowego. Zatem w przypadku spółek z minimalnym kapitałem zakładowym (5.000 zł), ograniczenia dotyczą sytuacji, gdy zadłużenie na moment spłaty odse­tek przekracza jedynie 15.000 zł.

 

Jak wskazuje się w doktrynie, jed­nym z możliwych do zastosowa­nia rozwiązań pozwalających uniknąć powyższych ograni­czeń jest odpowiednie ukształto­wanie umowy pożyczki. Najczę­ściej sprowadzać się to będzie do przyjęcia w umowie postanowie­nia, że spłata odsetek nastąpi po spłacie kwoty głównej pożyczki bądź wraz ze spłatą ostatniej raty pożyczki. Zastosowanie powyż­szego rozwiązania może spowo­dować, że na moment spłaty odse­tek (a zgodnie z przepisami wartość zadłużenia określa się w tym przy­padku na dzień zapłaty odsetek) wartość zadłużenia spółki z tytułu otrzymanej pożyczki nie będzie przekraczała wskazanego progu trzykrotności wartości jej kapitału zakładowego (co jest warunkiem zaliczenia tych odsetek do kosztów uzyskania przychodów).

Za dopuszczalnością zastoso­wania omawianego rozwiąza­nia przemawia przede wszystkim to, że przepisy podatkowe prze­widujące ograniczenia dotyczące cienkiej kapitalizacji nie zawie­rają obostrzeń w zakresie terminu spłaty odsetek. Ograniczeń w tym zakresie nie zawierają także prze­pisy Kodeksu cywilnego regu­lujące umowę pożyczki, wobec czego należy przyjąć, że strony umowy pożyczki mają prawo ure­gulować tę kwestię według swojego wyboru. Zatem, jeśli przykładowo udziałowiec udzieli spółce pożyczki w kwocie 100.000 zł z oprocento­waniem 4% rocznie (a więc rocz­nie 4.000 zł odsetek), to jeśli w umowie pożyczki będzie uzgod­nione, że pożyczka będzie spłacana w ratach kapitałowych, a odsetki na końcu, jako ostatnia rata, albo że kapitał do określonego dnia, a odsetki do określonego dnia (póź­niej niż kapitał) i odsetki te nie przekraczają trzykrotności kapitału zakładowego, to odsetki powinny być kosztem podatkowym pożycz­kobiorcy (spółki). Należy wskazać, że jest to prak­tyka akceptowalna przez organy podatkowe. Można odwołać się do interpretacji podatkowych ją potwierdzających – m.in. potwier­dzili ją: Dyrektor Izby Skarbo­wej w Poznaniu w interpretacji z dnia 15 stycznia 2009 r., sygn. ILPB3/423-693/08-2/HS, a także Naczelnik Małopolskiego Urzędu Skarbowego w interpretacji z dnia 27 marca 2006 r., sygn. DP3/423- 33/06/26062.

 

Nie w każdym jednak przypadku wskazane rozwiązanie będzie moż­liwe do zastosowania – będzie to bowiem zależało przede wszystkim od wartości udzielonej pożyczki i wartości narosłych odsetek oraz od wysokości kapitału zakłado­wego spółki. Z tego względu przed zawarciem umowy pożyczki strony powinny skonsultować jej treść ze swoim doradcą podatkowym.

Piotr Geliński

Copyright © 2010 Forum Doradców Podatkowych   •   Wszelkie prawa zastrzeżone
designed by wyzga.com

Polecamy: Biuro rachunkowe Kraków   •   Księgowość online   •   Doradztwo podatkowe Kraków